Online gereedschap

Online gereedschap - Mark Verhijde

Delen als doel, hergebruik van informatie 

Op deze pagina vindt u materiaal waar ik mee gewerkt heb de afgelopen 15 jaar, zoals verslagen, nota’s, scripties, procedures, methodieken en zo meer. Het is interessante, inspirerende en bruikbare informatie die weer online en publiek toegankelijk gemaakt is. Beschouw het als hergebruik van informatie. Want veel van deze digitale stukken zijn nauwelijks meer vindbaar, terwijl er echt goed gereedschap bij zit. Dus gebruik het gerust opnieuw (gratis, voor niets, geen kosten).

Online gereedschap 1 - Mark VerhijdeAansprakelijkheid  Een prachtige recente aanwinst is de publicatie Regel die Burgerinitiatieven over juridische kwesties als aansprakelijkheid, die belemmerend kunnen werken bij maatschappelijke initiatieven in het publiek domein (met name de fysieke buitenruimte en gebouwen). De digitale versie kun je met deze link downloaden, zie ook de pagina Werk op deze website. Maar ook van de site van het Ministerie van Binnenlandse Zaken.

Op een mooi plekje in de kist staat het Enschedese materiaal over het wijkontwikkelingsplan Kultuurstraat Wesselerbrink, het project openbare ruimte De Unieke Brink en het innovatieve project Voorzieningencompagnie.

Online gereedschap 2 - Mark Verhijde

Kultuurstraat Wesselerbrink (2004-2009) is een plan voor de wijk van bewoners, ondernemers, jongeren, senioren, wat ambtenaren, woningcorporatie medewerkers en directeuren, mensen van maatschappelijke instellingen, verenigingen, diverse stichtingen, eenlingen, kunstenaars en alle comakers die ik nu vergeet te noemen.

De titel is Was ik maar een Brinker, nadat de Twentse variant op Kennedy’s slogan in Berlijn was weggefloten en Stipo heeft het gemaakt. Het is een voorloper van wat nu natuurlijke of organische wijkontwikkeling heet. Ik vind het nog steeds een slim plan, met een lange termijn visie, duidelijke programmalijnen, concrete grote en kleine projecten en vooral veel aandacht om iedereen ruimte te geven om zijn of haar bijdrage te leveren aan de wijk Wesselerbrink.

Kultuurstraat is voor mij ook een echt Doe plan, vandaar dat de methodiek ook bijzonder boeiend is om te lezen. Ook zeer de moeite waard is de opzet voor een outcome monitor, die Judy Jason gemaakt heeft. Want programmalijnen zijn mooi, maar komen we ook ergens. Zij laat hier zien hoe dat zou kunnen. Een bijzonder project moet ik hier noemen, namelijk de bundel Verhalen van Brinkbewoners, dat ik helaas niet digitaal heb. Naar aanleiding van die bundel is er ook een toneelstuk gemaakt, waarin het wel en wee van de brinkers door bewoners zelf gespeeld is.

Ten slotte is ook het rapport Opgestroopte Mouwen van het Oversticht erg relevant om te lezen. Hierin wordt de cultuur-historische waarde van de naoorlogse wijk onderzocht en bekeken hoe deze wijk zich kan klaarmaken voor de toekomst. Grootschalige en achteloze sloop is niet wat Oversticht aanbeveelt. Kultuurstraat Wesselerbrink won in 2005 de landelijke Ecorys Herstructureringsprijs.

Online gereedschap 3 - Mark Verhijde

De Unieke Brink (2005-2013) is een bijzonder burgerparticipatieproject in de openbare ruimte. Het is onderdeel van de WOP Kultuurstraat. Het procesboek en het zogenaamde beeldenboek zijn gemaakt door Arcadis. Bijzonder is dat het sinds 2008 is overgenomen door woningcorporatie Domein en gebruikt wordt in de buurten Bijvank en Het Lang in de wijk Wesselerbrink. In essentie is het een interactief proces om van de 60 hofjes (brinken) echte identiteitsdragers te maken.

Bewoners kunnen gezamenlijk aangeven hoe hun beelden zijn van hun brink, de ontwerpers gaan daarmee aan het werk en toetsen de uitkomst weer met de bewoners. Vervolgens vindt er in de uitvoering weer een samenwerking plaats tussen aannemers en bewoners. Het merendeel van de brinken wordt ten slotte onderhouden door de bewoners.

Voor mij is dit een prima voorbeeld van “oude” burgerparticipatie, de winst zit hem in de collectiviteit bij het ophalen van beelden en vaststellen van het ontwerp. Het beeldenboek is daarbij bijzonder handig. Weinig woorden, veel plaatsjes, wat erg goed werkt in een buurt met zoveel verschillende nationaliteiten en talen. De Unieke Brink is onlangs onderzocht op leefbaarheidseffecten, wat u hier kunt lezen. Een mooi effect van het langjarige project is dat er daardoor ook heuse bewonersinitiatieven zijn ontstaan, die zich ook Unieke Brink noemden. Het meerjarig project is genomineerd geweest voor de Parel van Integratie 2006.

Online gereedschap 4 - Mark Verhijde

De Voorzieningencompagnie (VC) (2006-2009) gaat over maatschappelijk vastgoed en voorzieningen in Stadsdeel Zuid, Enschede. Het idee erachter is om vraag en aanbod van maatschappelijke ruimte in het stadsdeel centraal te organiseren. Zo kan er winst behaald worden voor de wijk en voor de eigenaren van het vastgoed. Marc van Leent en Sabina Verkroost zijn ermee aan de slag gegaan, met stadsdeel Enschede Zuid en de woningcorporaties De Woonplaats en Domijn.

Het gemeentelijk projectplan en een voortgangspresentatie kun je hier vinden. Ik zie de VC als een voorloper van diverse ontwikkelingen die via het MFA-Lab nu bij Bouwstenen voor Sociaal en platform Wijkondernemingen plaats vinden. Denk daarbij aan het Makelpunt Utrecht, hospitality management, tijdelijk gebruik van lege ruimte, etc. Een boeiend artikel uit die tijd vindt u met deze link.

Ook in de digitale gereedschapskist staat het Enschedese Kookschrift Burgerparticipatie, een inspirerend boekje dat laat zien dat koken en participatie alles met elkaar te maken hebben. Zeer de moeite waard om te bekijken en te gebruiken, als was het maar om te genieten van de vele lokale recepten en de koffievlek.

In 2006 waren de LPB-locatiedagen in Enschede. Ik zat in die tijd in het bestuur van het LPB en vond dat Enschede de moeite waard was om door de kritische blik van de leden / collega’s / wijkmanagers / burgers bekeken te worden. Maar ik had buiten de wetenschappelijke waard gerekend. Harry Kunneman, auteur van het boek “De Dikke Ik” gaf een verbijsterend goed beeld van wat er nu eigenlijk speelt in de samenleving, met die overheid, die ambtenaar en die burgers. Zijn wervelende presentatie inclusief de roep om nieuwe kampvuurtjes vindt u hier.

Iedereen die zich bezig houdt met wijken en wijkmanagement zou de Kei-publicatieHet geheim van het hoe” moeten lezen. Gepubliceerd in 2008 en steeds weer relevant als het gaat om organisaties, mensen en processen. Want het werken aan de stad, de wijken en buurten, met de mensen die er wonen en werken is een vak. Dit boek helpt.

Online gereedschap 5 - Mark Verhijde

Het Participatiegilde in Deventer heeft ook erg boeiende inzichten opgeleverd. Over burgerinitiatieven en aansprakelijkheid, over het proces om tot sociale (wijk)teams te komen en hoe het zit met procesmatige en juridische kwesties in het sociale domein. Over “Kwartier maken in het sociaal domein – hype of vak?” met Huub Janssen van het landelijke Kwartiermakersgilde, zijn presentatie vindt u hier. Over bijzondere participatie methodieken en instrumenten: Maarten Vergouwen liet zien hoe ProjectRadar werkt, een online project tool die informatie up-to-date en betrouwbaar houdt. Ramon Postma presenteerde de Unieke Brink, een interactief project rond ontwerp en inrichting van de openbare ruimte in Enschede Zuid. Everdien Boesveld gaf haar presentatie van het participatieproject van Stichting Cliënten Initiatieven Achterhoek in Doetinchem, voor en door GGZ patiënten.